लक्ष्मी उप्रेती,
मेचीनगर ।
झापा जिल्ला नगरपालिका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्ष संयोजक समितिको पहिलो बैठक सोमबार मसिनग्राममा बसेको छ ।
मेचीनगर नगरपालिकाकी उपप्रमुख मीना पोखरेल उप्रेती र मेचीनगर नगरपालिका प्रमुख गोपालचन्द्र बुढाथोकीको अध्यक्षतामा भएको समन्वय समितिको विशेष उपस्थितिमा नगरपालिकाबीच ज्ञान आदानप्रदान भएको थियो ।
सीमान्तकृत सन्थाल समुदायको पहिचान र स्वाभिमानलाई ध्यानमा राख्दै वैठकालेले पहिले लेखिएका सट्टाल संथाल शब्दको रूपमा ‘सतार’ शब्द प्रयोग गर्ने र नामलाई थार भन्ने निर्णय गरेका छन् । यसअघिका कागजपत्र र अभिलेखमा रहेको अपमानजनक शब्द ‘स्टार’ सच्याएको र सोहीअनुसार कार्यान्वयन गर्न ध्यानाकर्षण गराउन तीन तहको सरकारको बैठक बसेको हो ।
संथाल समुदायले नेपाली शब्दकोश, नागरिकता, सरकारी कागजपत्र र पुस्तकमा तत्काल सच्याउन तीनै तहका सरकारसमक्ष माग गर्दै आएका छन् ।
महत्वपूर्ण सरकारी दस्तावेजमा सन्थाल जातिको नाममा ‘सतार’ शब्द लेख्दा अपमानित भएको संथाल समुदायको गुनासो छ । प्रत्येक प्रमाणपत्र र कागजातमा नाम पछाडिको वास्तविक तथ्य मात्र उल्लेख गर्न संथाल समुदायलाई आग्रह गरिएको छ । संथाल्कामा १२ तहहरू छन्।
त्यसैगरी झापाकामा विषाक्त तरकारी, आयातित माछा तथा मासुजन्य पदार्थ नियन्त्रण गरिनेछ । जिल्लाका सबै नगरपालिकामा विषाक्त तरकारी तथा गुणस्तरहीन माछा तथा मासुको आयात नियन्त्रण गर्न प्रभावकारी बैठक बस्ने निर्णय भएको छ ।
खाद्य क्वारेन्टाइन र जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँगै सरोकारवाला निकायसँग समन्वय र कार्यान्वयन बैठक बस्न अनुरोध समेत गरिएको छ । उपभोक्ताको हकको रक्षासँगै खाद्यान्नको गुणस्तर र मूल्य नियन्त्रण कायम राख्न, बजार अनुगमन, नियमित र प्रभावकारी योजना बनाउने निर्णय भएको छ ।
बैठकमा चिया क्षेत्रको समस्या र समाधानका विषयमा केन्द्रित थियो । बैठकमा चिया क्षेत्रको क्षेत्रफललाई निर्यात खेतीका लागि एकीकरण गर्ने, आवश्यक नीति तर्जुमा गर्ने, मलको लागि कोटा प्रणाली आवश्यक परे नगरपालिकामार्फत वितरण गर्नेलगायतका निर्णय गरिएको छ ।
जिल्लाभर अवैध लागुऔषधको समस्या बढ्दै गएको र यसको नियन्त्रणका लागि नगरपालिकाले एकजुट भएर लाग्नुपर्छ । खुला सिमानाका कारण अवैध लागुऔषध नियन्त्रणलाई प्रभावकारी बनाउन प्रहरी कार्यालय र अन्य सरोकारवालासँग समन्वय गरी कार्यमुखी र चेतनामूलक कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाउनु मुख्य चुनौती रहेको छ । आवश्यक बजेट विनियोजन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
बैठकमा झापाका उपप्रमुख र उपाध्यक्षबीचको समन्वय र वास्तविक अभ्यास आदानप्रदान, नियमित र प्रभावकारी कार्यतालिका समेत टुंगिएको थियो । शिक्षा र स्वास्थ्य नीतिबारे छलफल गर्दै झापाका प्रत्येक नगरपालिकाको शिक्षा तथा स्वास्थ्य नीति निर्माताले नगरपालिकाको शिक्षा तथा स्वास्थ्य नीतिलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने निर्णय पनि गरेका छन् ।
बैठकले सबै वडामालाई गुणस्तरीय आधारभूत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन स्वास्थ्य केन्द्र स्थापना गर्ने, भडामा सेवाको प्रभावकारी समयतालिका लागू गर्ने र स्वास्थ्य स्वयंसेवीता प्रवर्द्धन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
बैठकमा मेचीनगर नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख तथा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत होमनाथ भण्डारी र स्वास्थ्य शाखा प्रमुख सविता सापकोटा निरौलाले सहरभित्रको शिक्षा र स्वास्थ्यबारे जानकारी गराएका थिए । बैठकको अध्यक्षता गर्दै सञ्जालका संयोजक तथा मेचीनगर नगरपालिकाका उपप्रमुख, माथिल्लो पुस १३ र १४, झापाका, १५ औँ नगरपालिकाका उपप्रमुख र उपाध्यक्षले दुई दिनसम्म जारी गरेको पाँचबुँदे साझा प्रतिबद्धताबारे जानकारी गराएका थिए ।
नगरपालिकाबीच सिकाइ आदानप्रदान गर्न र उपप्रमुख र उपप्रमुखलाई आफ्नो जिम्मेवारी प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गर्न सहज बनाउन उपप्रमुख र उपकुलपतिको समन्वय समिति गठन गरिएको उनले बताइन् । प्रत्येक दुई महिनामा सञ्जाल बैठक गर्ने निर्णयअनुसार मेछिन्गर्मा बैठक सम्पन्न भएको हो ।
पहिलो दुई महिनाका लागि मेचीनगर नगरपालिकाको उपप्रमुख मीना पोखरेल उप्रेतिलाई सञ्जालको संयोजकमा सर्वसम्मतिले निर्वाचित भएको थियो । मध्यमामा नगरपालिकाका १५ उपप्रमुख र उपाध्यक्ष सदस्य रहेका छन् । बैठकको संयोजन संवाद समूहले गरेको थियो ।
बैठकले आगामी कार्यकालका लागि बिर्तामोड नगरपालिकाका उपप्रमुख नगेन्द्रप्रसाद संग्रौलालाई सर्वसम्मतिले संयोजकमा निर्वाचित गरेको हो । नवनियुक्त संयोजक संग्रौलालाई खडा माला अविर पहारियालाई बधाई ज्ञापनपत्र बुझाइएको थियो । त्यस्तै निवर्तमान संयोजक उप्रेतिल मिनुत्कालाई जिम्मेवारी हस्तान्तरण गरिएको छ ।
मेचीनगर नगरपालिकाको उपप्रमुख तथा निवर्तमान संयोजक मीना पोखरेल उप्रेती, कनकाई नगरपालिकाकी आशा शर्मा शिवाकोटी, दमक नगरपालिकाकी रेजिना भट्टराई प्रसाई, भद्रपुर नगरपालिकाकी राधा कार्की, गौरादह नगरपालिकाका जलवर्ष राजवंशी, अर्जुनधारा नगरपालिकाकी पराजु कर्मान्या र शिवाकोट नगरपालिकाको सदस्यमा निर्वाचित भएका छन् ।
त्यसैगरी नगरपालिकाका उपाध्यक्षमा हरुमा बुद्धशान्ति गाउँपालिकाका भवानीप्रसाद खतिवडा, कचनकवल गाउँपालिकाका नवराज भट्टराई, झापा गाउँपालिकाकी अञ्जु थपलिया, कमल गाउँपालिकाकी प्रमिला न्युपाने, बाह्रदशी गाउँपालिकाका शान्तादेवी शिवाकोटी नगरपालिकाका रपुजन र पुजनलका लामा र गणराज कुमाल रहेका छन् । मैनाली सदस्य हुन् । अवस्यरुपमा इलाम्को रोङ्माको अर्को बैठक बस्ने समितिले निर्णय गरेको छ ।
नियमित बैठकमा नगरपालिकाका उपप्रमुख र उपाध्यक्षले भोग्नुपरेका चुनौति र समस्या र समाधानका लागि खेल्नुपर्ने भूमिकाका बारेमा छलफल भएको छ ।
